Rechten & plichten

3.1  Recht op hulp
3.2  Beslissen over hulp
 3.3 Hulp in vertrouwen
 3.4 Respect voor je gezin
 3.5 Inspraak
 3.6 Bijstandpersoon
 3.7 Bekwame minderjarige
 3.8 CLB en je school


3.1 Recht op hulp

Alle organisaties die hulp verlenen, zoals jouw CLB, moeten je helpen voor zover ze dat kunnen. Kunnen ze dat niet dan moeten ze je informatie geven over waar dat wel kan.
Het kan dus zijn dat we je door verwijzen naar een andere organisatie. Ook dan blijven we er zijn voor jou. We zullen met die ander organisatie ook bekijken of er op school aanpassingen nodig zijn om het voor jou beter te maken.
Aarzel dus niet als je ergens mee zit.


3.2 Beslissen over hulp

Als bekwame (zie 3.7) minderjarige mag je meestal zelf beslissen of je hulp wil of niet. Sommige CLB-begeleiding is verplicht, bijvoorbeeld leerplichtbegeleiding als je te vaak afwezig bent. Die kan je niet weigeren.
Voor de rest kan alleen de jeugdrechter je verplichten om hulp te aanvaarden. Je hebt ook het recht om het niet eens te zijn met een deel van de hulpverlening. Je mag je hulpverlener kiezen voor zover dat mogelijk is.
Ben je niet bekwaam dan beslissen je ouders.


3.3 Hulp in vertouwen

Net zoals artsen zijn CLB-medewerkers gebonden aan het beroepsgeheim. Wat je aan een CLB-medewerker vertelt, blijft dus geheim. Hij mag het wel bespreken met een collega binnen zijn team, maar alleen als de hulpverlening er baat bij heeft. Die collega moet uiteraard ook het beroepsgeheim naleven.
Stel dat het CLB samenwerkt met andere hulpverleners, dan mag met hen informatie uitgewisseld worden, maar ook voor hen geldt beroepsgeheim.
Het beroepsgeheim geldt niet bij:

  • gevaar voor iemands leven
  • gevaar voor iemands eigendom
  • gevaar voor de openbare veiligheid
  • noodsituaties
  • in eigen verdediging

Wanneer iets uit dat lijstje gebeurt, moet de CLB-medewerker dat melden. Als een CLB-medewerker getuigt voor de rechtbank, mag de CLB'er spreken of zwijgen. Dat weegt hij zelf af met het belang van de leerling als leidraad.
Misdaden waarvan de CLB'er op de hoogte gebracht is, mag hij niet aangeven. In geval van kindermishandeling bij minderjarigen mag de CLB-medewerker dat melden, op voorwaarde dat hij zelf door het kind in vertrouwen genomen is of de mishandeling vastgesteld heeft.
Afspreken:
Soms kan het delen van sommige informatie toch goed zijn voor de leerling. Als je uitdrukkelijk toestemming geeft om die informatie te delen, dan mag de CLB'er zijn beroepsgeheim doorbreken. Let wel: dit kan enkel als de leerling oud genoeg is en dat zelf weldoordacht en zonder druk kan beslissen.
In praktijk spreken leerling en CLB'er dat met elkaar af.
Ambtsgeheim op school:
Voor schoolpersoneel geldt geen beroepsgeheim zoals voor CLB'ers, maar wel ambtsgeheim. Buiten de schoolmuren geldt discretieplicht, maar binnen de school geldt spreekrecht: informatie mag uitgewisseld worden. Dat wil uiteraard niet zeggen dat leerkrachten of leerlingenbegeleiders van de school ook alle gesprekken delen.
Wel goed om weten, is dat het schoolpersoneel geen zwijgrecht heeft tegenover de schooldirectie. Een schooldirecteur mag vragen om op de hoogte gesteld te worden. 


3.4 Respect voor je gezin

Hulpverleners moeten respect hebben voor je gezin. Je gezinsleven is erg belangrijk. Je ouders hebben daarom recht op hulp bij jouw opvoeding.
Soms is het niet mogelijk om bij je ouders te blijven wonen. Als bekwame minderjarige mag je daarover mee beslissen. Alleen een jeugdrechter kan je verplichten om (een tijdje) ergens anders te gaan wonen. Je ouders mogen je dan bezoeken tenzij dat bezoek voor jou niet goed is. De jeugdrechter kan dat bezoek verbieden.


3.5 Je hebt inspraak

Als leerling heb je inspraak. Dat wil zeggen dat je altijd mag zeggen wat je denkt over de hulp die je krijgt. Je mag ook altijd zeggen hoe je je erbij voelt. Bij beslissingen moet daar zo veel mogelijk rekening mee gehouden worden.
Heb je een klacht dan luisteren we er graag naar. Elk centrum heeft een vaste werkwijze om klachten te behandelen. Dat garandeert een gelijke behandeling van elke klacht. Vraag ernaar bij je CLB.


3.6 Bijstandspersoon

Het kan zijn dat je niet graag alleen op gesprek komt. Dan mag je iemand meebrengen waarbij jij je goed voelt en die jij vertrouwt. Dat is dan je bijstandspersoon. Let op: je mag niet zomaar eender wie kiezen! Je bijstandspersoon moet ofwel beroepsgeheim hebben ofwel iemand van je school zijn. En die mag niets te maken hebben met de hulp die je krijgt.


3.7 Bekwame minderjarige

Vanaf 12 jaar ben je een "bekwame minderjarige", op voorwaarde dat je in staat bent redelijk te oordelen wat in je eigen belang is. Kan je dat niet, dan moet de hulpverlener dat aantonen. Dan ben je een "onbekwame minderjarige".
Voor "onbekwame" leerlingen of leerlingen jonger dan 12 jaar zijn het de ouders of voogd die voor je tussenkomen. Dat mag alleen als dat in jouw belang is en niet in strijd met het beroepsgeheim.
Of je al dan niet "bekwaam" bent, kan verschillen van situatie tot situatie. Het is dus niet zo dat een "onbekwame" leerling dat ook voor alles is en dat dat zo blijft.
Ben je jonger dan 12 jaar, dan mag je aantonen dat je "bekwaam" bent om zelf te beslissen. Praat er over met je hulpverlener.
Als bekwame minderjarige mag je...
 

  • meestal zelf beslissen of je hulp wil of niet;
  • mee beslissen of je een tijdje ergens ander gaat wonen
  • samen met je hulpverlener je dossier inkijken.

3.8 CLB en je school

Om de begeleiding af te stemmen op de leerlingen in de school, maakt elke school afspraken met één centrum voor leerlingenbegeleiding. In grote lijnen is de werking overal dezelfde, maar lokaal kan er naargelang de afspraken wel eens wat verschillen.
 
Zelf naar het CLB
Ongeacht de afspraken tussen de school en het CLB kunnen leerlingen en ouders los van de school bij het CLB aankloppen. Let wel: dat kan enkel in het centrum dat verbonden is met de school waar de leerling ingeschreven is. Dat staat in de schoolagenda of het schoolreglement. Je kan het ook opzoeken op www.ond.vlaanderen.be .
 
Interne leerlingenbegeleiding op school
Op school werkt ook de interne leerlingenbegeleider aan het welzijn van de leerlingen.
De interne leerlingenbegeleider behoort tot de school en

  •  is het meest geschikt om het welzijn van de leerlingen als groep op school te bewaken
  •  heeft geen beroepsgeheim
  •  en heeft geen multidisciplinair team achter zich

De interne leerlingbegeleiding en de CLB-begeleiding worden nauw op elkaar afgestemd en vullen elkaar aan.
 
In vertrouwen en onafhankelijk

Wie bij het CLB aanklopt, kan dat in het volste vertrouwen. CLB en school werken inderdaad samen, maar het individueel belang en het vertrouwen van de leerling staan voorop. Het beroepsgeheim garandeert dat wat je aan een CLB-medewerker vertelt tussen het CLB en de leerling blijft.